| Nie wolno się bać teorii spiskowych |
|
|
Artykuł napisał: Paweł Paliwoda http://www.pawelpal.da6.prothost.com/wordpress/?p=1703 „Spiskowa teoria dziejów” – to jedno z podstawowych pejoratywnych określeń w słowniku wykształciucha. Tymczasem niemal wszystkie procesy i zjawiska decydujące o kształcie rzeczywistości, w której żyjemy, nie są w pełni – a zwykle nie są w ogóle – transparentne. Gdyby było inaczej, nie potrzebowalibyśmy ani socjologii, ani służb specjalnych. “Jesteśmy mądrzejsi od naszych rodziców i dziadków, jesteśmy mądrzejsi o wiedzę, czym kończy się idea utopii komunistycznej i czym kończy się realizacja utopii nacjonalistycznej. Jesteśmy też mądrzejsi o wiedzę na temat skutków spiskowego objaśniania procesu historycznego” – pisał w 1992 roku na łamach „Gazety Wyborczej” Adam Michnik w tekście „Czytajcie Hitlera, czytajcie Stalina…”. Nie wierzę w nadzór kosmitów nad naszą planetą ani w sprzysiężenia Templariuszy czy Mędrców Syjonu. Doceniam natomiast mądrość mojej znajomej, która mawia, że „mądra kobieta pokazuje mężczyźnie co najwyżej pół d…” (w wersji męskiej: „Żołnierz dziewczynie nie skłamie itd.”). Jeśli nawet w związkach intymnych ludzie nie wiedzą o sobie wszystkiego, to jak mogą wiedzieć wszystko o działaniach służb specjalnych czy dyplomacji? Transparentność instytucji demokratycznych jest postulatem wzniosłym, ale trudnym do spełnienia. Ani politycy, ani bankierzy, ani naukowcy, ani służby specjalne nie rozgłaszają swoich tajemnic. A wszyscy oni je mają. Każdy przeciętnie inteligentny człowiek ma coś do ukrycia. W języku ludzi oświeconych słowo „spisek” zastępuje się określeniem „afera” albo „niewyjaśnione okoliczności”. I wtedy jest dobrze. Śmierć JFK, zamachy na prezydenta Reagana czy Jana Pawła II nie były ponoć skutkiem spisku. Nie powinniśmy „spiskiem” objaśniać spraw Iran-Contras, Watergate, Whitewater, upadku Banku Ambrossiano czy walutowych operacji George’a Sorosa. Podobnie w przypadku FOZZ, Art-B czy PKN Orlen. A przecież najprawdopodobniej w każde z tych zdarzeń wplątany był tłum ludzi o różnych profesjach, ale zbieżnych interesach – działających niejawnie i w porozumieniu. Duże grupy wpływu nazywane są elegancko „lobbies”. Zwłaszcza w USA ich związki ze światem polityki i biznesu drobiazgowo określa prawo. I pewnie dlatego to Amerykanie przejawiają największą powściągliwość w stosowaniu słowa „conspiracy”. Z teorią spiskową w ścisłym sensie mamy do czynienia na ogół tam, gdzie jedna formuła staje się światopoglądem i narzędziem interpretacji całej rzeczywistości, każdego jej przejawu. To nie formułowanie przypuszczeń o istnieniu „czerwonej pajęczyny” było szkodliwe, ale zastępowanie nimi w świadomości polityków i wyborców drobiazgowej analizy stanu faktycznego. Same spiski zaś – jako tajne porozumienia i układy ludzi wpływowych – istniały, istnieją i istnieć będą. Ich ujawnianie służy nie „oszołomom”, lecz państwu prawa. I to powinny wreszcie zrozumieć te „moralne autorytety”, które wszelkie prób definitywnego rozliczenia i zamknięcia historii PRL kwitują nagonkami na ich autorów – pod hasłem zwalczania „spiskowej teorii dziejów”. Adam Michnik (loc. cit.): „Krótko mówiąc: jesteśmy mądrzejsi o Oświęcim i o Katyń. Dlatego powinniśmy czytać pisma Hitlera i pisma Stalina i >>Protokoły mędrców Syjonu<< w kompetentnym, naukowym opracowaniu. Powinniśmy wiedzieć, jakie idee i jakie słowa prowadzą do zabijania ludzi. Dlatego powtarzam: czytajcie Hitlera, czytajcie Stalina”. Piękne słowa! Pozwalają zachować i transmitować do młodych pokoleń rodaków pamięć historyczną o dramatach XX wieku. Jakie natomiast idee, słowa i czyny po 1989 roku zabijają pamięć o czasach PRL, osłabiają państwo prawa, deprecjonują lustrację i dekomunizację, uniemożliwiają rozprawę z nieformalnymi układami w gospodarce? Jesteśmy dzisiaj mądrzejsi o szafę Lesiaka, dokumenty potwierdzające związki niektórych księży, polityków czy ludzi ekranu z komunistycznymi służbami specjalnymi, o nagrania rozmów Gudzowatego z Michnikiem i Oleksym. To, co widzialne, jest często znakiem tego, co niewidzialne.Oglądajmy dlatego TVN i Polsat, czytajmy Michnika, Pacewicza i Stasińskiego. Najlepiej „w kompetentnym, naukowym opracowaniu”. |
| następny artykuł » |
|---|
